De meldcode is er voor medewerkers uit de gezondheidszorg, het onderwijs, de kinderopvang, maatschappelijke ondersteuning, jeugdzorg, justitie en politie. Professionals die al werken met een meldcode grijpen drie keer zo vaak in. Kindermishandeling en huiselijk geweld staan, na verkeersongevallen, op de tweede plaats als het gaat om het veroorzaken van dodelijke slachtoffers. Veel gevallen van kindermishandeling en huiselijk geweld blijven echter onopgemerkt. Onder andere omdat professionals niet goed weten wat zij kunnen doen. Door met een gezamenlijke meldcode te werken, moet hierin verandering komen. Als professionals merken dat er iets niet pluis is, moeten ze volgens het vijf stappenplan van de meldcode een collega raadplegen, en zo nodig de meldpunten voor kindermishandeling of huiselijk geweld raadplegen. Ze moeten een gesprek aangaan met hun cliënt en uiteindelijk beslissen of ze officieel een melding maken van het voorval en hulp regelen voor het gezin.

Praktische ondersteuning

De gemeente Apeldoorn ondersteunt de professionals bij de invoering van de meldcode. Niet alleen door het organiseren van voorlichtingsbijeenkomsten en trainingen, maar ook door het beschikbaar stellen van een 'Zorgroutekaart kindermishandeling en huiselijk geweld'. De 'Zorgroutekaart' is ontwikkeld in samenwerking met de gemeenten in de Noord-Veluwe, Oost-Veluwe en Midden-IJssel. De 'Zorgroutekaart' geeft een praktische invulling aan het vijf stappenplan van de wettelijk verplichte meldcode.

Verplichte meldcode of meldplicht

Bij het signaleren van huiselijk geweld dat gepleegd wordt in de privé-omgeving van het slachtoffer is de professional verplicht om de meldcode met de vijf stappen te hanteren. Huiselijk geweld betreft onder meer: kindermishandeling, huiselijk geweld, seksueel geweld, ouderenmishandeling, de mishandeling van ouders door hun kinderen, eergerelateerd geweld, huwelijksdwang en vrouwelijke genitale verminkingen.

Als het gaat om (signalen van) geweld in afhankelijkheidsrelaties dat gepleegd wordt binnen de professionele setting geldt een meldplicht bij de Inspectie voor de desbetreffende branche. Bijvoorbeeld geweld bij een cliënt door een medewerker of een vrijwilliger die werkzaam is in een instelling.